James Worthy over waarom niemand meer sorry zegt

Een goede vriend van mij heeft mij slecht behandeld, en ik wacht inmiddels al twee maanden op een verontschuldiging. Ik vraag niet veel en zou genoegen nemen met een simpel appje, een goedkope fles whisky of een spraakbericht waarin de aandacht voor even van zijn eigen ongemak naar de aangerichte pijn verschuift.

Er was ooit een tijd dat je stilzat als je geschoren werd. Dat je gewoon even de kritiek moest incasseren en liet zien dat je bereid was de consequenties van je gedrag te aanvaarden. Je stak iemand een mes in de rug en accepteerde wat daaruit voortvloeide.

Tegenwoordig lijkt niemand meer stil te kunnen zitten in de stoel van de barbier. Zodra de barbier het vlijmscherpe mes pakt, grijpt de excuusweigeraar het vast, zet het op zijn eigen keel en speelt het slachtoffer. Zo gaat het vrijwel direct niet meer over de gekwetste, maar over degene die wordt aangesproken.

Ik denk steeds vaker dat het komt door al die rechtbanken die we in films en series voorbij hebben zien komen. ‘Ik praat pas als mijn advocaat er is.’ ‘Alles wat je zegt, kan tegen je worden gebruikt.’ ‘Zeg niets. Geef niets toe. Beken geen schuld.’

Sorry zeggen is kennelijk riskant. Het is iets wat gezichtsverlies kan opleveren. Het voelt als een aanval op iemands identiteit.

Je ziet het elke dag in roddelprogramma’s. Een man zegt iets racistisch en in plaats van simpelweg sorry te zeggen, wringt hij zich in allerlei bochten om aan de dans te ontspringen, waarvan het laatste pasje een verontschuldiging is. Er heerst overduidelijk een landelijk sorrytekort. In 2026 is het boetekleed een onzichtbaarheidsmantel geworden.

Misschien zit het probleem niet in schuld, maar in schaamte. Een excuus vraagt dat je heel even kunt verdragen dat je niet de held van je eigen verhaal bent.

Verontschuldigen is ongetwijfeld een van de mooiste woorden in onze taal. In het hart van het woord verontschuldigen zit schuld. Alsof de taal ons wil vertellen dat je pas van schuld kunt worden bevrijd als je eerst erkent dat die er is.

Ik weet niet of dat appje er ooit nog gaat komen. Mijn vriend lijkt het bord voor zijn kop tot kruis te hebben verheven en zich in zijn gelijk te hebben vastgenageld. Door zijn zelfverkozen martelaarschap verschuift de schuld van hem naar mij.

Hij heeft mij pijn gedaan, maar mijn pijn doet hem kennelijk nog veel meer pijn. Het moderne ego heeft hypochondrische trekjes.

Daarmee is alles gezegd. En niets opgelost.

Sorry daarvoor.