Voor veel hardlopers draait een marathon vooral om één ding: kilometers maken. Hoe meer je loopt, hoe beter je denkt voorbereid te zijn. Maar volgens ex-topatlete en arts Els Visser zit het echte verschil ergens anders. De mentale kant is minstens zo belangrijk en vaak zelfs doorslaggevend op het moment dat het zwaar wordt. In haar Mental Marathon Guide die is ontwikkeld samen met AG1, legt ze uit wat je echt kunt verwachten van zo’n lange afstand, niet alleen fysiek, maar juist ook mentaal en tot op celniveau. Els Visser weet waar ze het over heeft. Ze is opgeleid als arts, maar besloot in 2016 vol voor de
sport te gaan en zich te richten op
triatlon. Dat pakte goed uit, want in 2018 werd ze Nederlands kampioen op de Ironman Maastricht-Limburg. Eind 2025 stopte ze als professioneel sporter, maar de kennis en ervaring uit die jaren neemt ze nog altijd mee. Haar kijk op prestaties draait om het totaalplaatje: training, herstel, voeding en mentale weerbaarheid.
De mentale muur is onderdeel van het spel
Veel lopers denken dat ze die dip misschien kunnen ontwijken, maar zo werkt het niet. Je kunt het niet trainen, maar je kunt je er wel op voorbereiden. Zoals ze zelf uitlegt: “Als je weet dat die dip komt, voelt het niet als falen, maar als onderdeel van het proces.” Door dat vooraf te accepteren, ga je er tijdens de race heel anders mee om. In plaats van bezig te zijn met de finishlijn die nog ver weg ligt, draait het om het kleiner maken van je wereld. Denk aan je ademhaling, je ritme of gewoon de volgende kilometer. “Maak je wereld kleiner wanneer het zwaar wordt,” is daarin haar advies, omdat die moeilijke momenten vaak tijdelijk zijn en er weer ruimte ontstaat als je blijft bewegen.
Vertrouwen bouw je vooraf op
Wanneer het zwaar wordt, moet je ergens op terugvallen. De oud-triatlete ziet dat als een combinatie van emotie en voorbereiding. Je hebt maandenlang getraind en voelt dat je die finish wil halen, maar tegelijk weet je ook rationeel wat je lichaam aankan. Zoals ze aangeeft: “Als je goed voorbereid bent, kun je vaak meer aan dan je denkt.” Dat vertrouwen komt niet uit het niets, maar uit alles wat je vooraf hebt gedaan op het gebied van training, voeding en herstel. Op het moment dat je begint te twijfelen, helpt het om terug te vallen op dat besef.
Je lichaam bepaalt meer dan je denkt
Wat veel lopers onderschatten, is dat prestaties niet alleen op de weg worden geleverd. Als arts kijkt ze ook naar wat er in je lichaam gebeurt, tot op celniveau. Je spieren moeten energie produceren, herstellen en omgaan met stress, en daarvoor zijn de juiste voedingsstoffen nodig. “Onze mitochondriën hebben vitamines, mineralen en antioxidanten nodig om efficiënt energie te maken.” Dat betekent dat tekorten zich direct kunnen vertalen naar vermoeidheid en slechter herstel, iets wat je tijdens een marathon meteen voelt.
Daarom kijkt ze verder dan alleen training en kilometers maken. Een goede basis in je lichaam is minstens zo belangrijk. In haar dagelijkse routine gebruikt ze onder andere AG1 om in één moment meerdere essentiële voedingsstoffen binnen te krijgen. Het vervangt geen gezonde voeding, maar ondersteunt volgens haar wel het fundament waarop je prestaties worden gebouwd, zeker bij een hoge trainingsbelasting.
Verder kijken dan alleen voeding voor energie
Veel lopers focussen vooral op koolhydraten en eiwitten, maar dat is slechts een deel van het verhaal. Hoe goed je lichaam die energie kan gebruiken, hangt ook af van je darmgezondheid. De darmen spelen een belangrijke rol in je immuunsysteem en hebben invloed op herstel en weerstand, zeker bij intensieve training. Zoals ze het zelf zegt: “Het gaat niet alleen om de calorieën die je binnenkrijgt, maar om de kwaliteit en diversiteit van de voedingsstoffen.” Door naar het totaalplaatje te kijken, maak je je lichaam pas echt klaar voor zware inspanning.
Minder doen voor betere prestaties
In de laatste dagen voor een marathon maken veel lopers de fout om nog maximaal te willen trainen. Hier zit juist de winst in rust. De laatste 48 uur draaien volledig om herstel, zowel fysiek als mentaal. “De laatste 48 uur draait alles om rust zowel fysiek en mentaal,” benadrukt ze. Door je te focussen op slaap, hydratatie en het vasthouden van je routine, zorg je voor stabiliteit in je lichaam en hoofd en voorkom je onnodige stress richting de start.
Wanneer doorgaan en wanneer stoppen
Misschien wel de lastigste afweging tijdens een marathon is bepalen wanneer je moet doorgaan en wanneer je moet stoppen. Ongemak hoort bij progressie en je traint vaak op de grens van wat je lichaam aankan, maar het is belangrijk om signalen serieus te nemen. Zoals ze uitlegt, let ze op veranderende pijn of aanhoudende vermoeidheid, omdat dat momenten zijn waarop je moet ingrijpen. Tegelijkertijd blijft haar advies duidelijk: “Verwacht obstakels en de mentale muur tijdens een marathon en probeer zeker door te zetten. Maar, wees ook altijd eerlijk naar jezelf. Soms voelt doorgaan als de juiste keuze, maar is stoppen juist de sterkste beslissing die je kunt maken.”
Een marathon is daarmee niet alleen een fysieke uitdaging, maar vooral een mentale test. Wie leert omgaan met die momenten waarop het tegenzit, en zorgt dat de basis in het lichaam klopt, heeft uiteindelijk de grootste voorsprong.
AG1
Als je een beetje rondkijkt online zie je al snel dat AG1 (voorheen Athletic Greens) niet zomaar een hype is. Het bedrijf bestaat al zo’n vijftien jaar en in die tijd hebben ze continu aan die formule gesleuteld. Wat ooit begon als een idee om mensen meer grip te geven op hun gezondheid, is inmiddels uitgegroeid tot iets wat wereldwijd gebruikt wordt. Grote namen zoals Lewis Hamilton zweren erbij en ook influencer Rachel Jon is enthousiast. Waar veel supplementen blijven hangen in standaard mixjes, heeft AG1 er serieus werk van gemaakt. Misschien is die dagelijkse scoop precies dat kleine zetje waardoor jij straks niet alleen die marathon finisht, maar ook nog eens je snelste tijd ooit loopt.