De boel in het Midden-Oosten is compleet losgeslagen.
Iran vuurt drones en raketten op volle kracht af richting Israël en de olie- en
gasrijke Golfstaten, terwijl de VS en Israël zelf ook aanvallen uitvoeren. En dat werkt allemaal ook weer door in ons land, flink wat
kilometers verderop. De prijzen hier lijden namelijk onder de oorlog daar, en
die liegen er niet om.
Chaos in het Midden-Oosten
Het is sinds de aanvallen van de VS en Israël richting Iran van
afgelopen weekend op z’n zachtst gezegd onrustig in het Midden-oosten. Donald
Trump laat zich ondertussen weer eens niet de mond snoeren en doet waar hij
goed in is: grootspraak. Volgens hem heeft de VS genoeg munitie om
“voor
altijd” oorlog te voeren. Dat klinkt alles behalve gezellig, al voegt hij er
met een vingerknip wel aan toe dat de voorraden nog niet groot genoeg zijn omdat
Joe Biden te veel munitie naar Oekraïne heeft gestuurd. Ondertussen vrezen
experts dat de Amerikaanse en bondgenootschappelijke voorraden aan
afweerraketten sneller slinken dan ze kunnen worden aangevuld. Dit, terwijl
Qatar, Bahrein en de Verenigde Arabische Emiraten dagelijks honderden Iraanse
projectielen onderscheppen en daardoor gevaarlijk dicht bij het einde van hun
eigen munitievoorraad zitten.
Iran speelt dit spel slim en geniepig: goedkope drones en
raketten in groten getale afvuren om de luchtverdediging volledig uit te
putten, terwijl diezelfde landen op kosten worden gejaagd. En alsof dat nog
niet genoeg is, houdt het Iraanse regime zijn beste wapens nog stiekem achter
de hand. Het resultaat is dat dit drama nog wekenlang kan aanhouden, met een
constante dreiging van nieuwe aanvallen op de olie-infrastructuur en
scheepvaart die de hele wereldmarkt nerveus maakt.
Gevolgen voor je portemonnee
De gevolgen voor gas- en olieprijzen zijn dus ook een
probleem. De Nederlandse gasprijs is de afgelopen dagen volledig door het dak
gegaan: eerst een stijging van 49 procent tot meer dan 47 euro per megawattuur,
gevolgd door nog eens 40 procent omhoog tot 61 euro per megawattuur. De toevoer
van vloeibaar gas uit Qatar ligt volledig stil, omdat Iraanse aanvallen
scheepvaart blokkeren. De gasopslag in Nederland staat op een ongekend laag
niveau: momenteel gevuld voor slechts elf procent, terwijl deze de komende
maanden juist moet worden aangevuld voor de winter. Ook Europese gasvoorraden
zitten gevaarlijk laag en landen worden gedwongen enorme hoeveelheden LNG in te
kopen tegen torenhoge prijzen, simpelweg om de energiekraan open te houden.
Olieprijzen doen niet onder voor deze chaos: Brentolie, de standaard voor olie
uit het Midden-Oosten en de Noordzee, tikte vorige week al ruim 82 dollar per
vat aan, na een stijging van 13 procent op één dag. Een prijsstijging die je portemonnee
rechtstreeks voelt bij elke tankbeurt.
Voor jou als consument zijn de effecten overduidelijk:
benzineprijzen zijn gestegen tot boven de
2,30 euro per liter en de kans is
groot dat dit nog verder oploopt in de komende weken. Iran heeft de controle
over de Straat van Hormuz, een cruciale doorgang voor een vijfde van al het
wereldolievervoer. De combinatie van geopolitieke spanning en schaarste van
energie betekent dat jij, letterlijk, direct voelt wat er gebeurt: van je
tankbeurt tot je maandelijkse energierekening, zeker als je een dynamisch of
variabel contract hebt. Wie een vast contract heeft, kan voorlopig nog
ademhalen, maar voor iedereen anders geldt: dit is een scenario waarin de
prijzen alle kanten op kunnen schieten en je portemonnee geen bescherming biedt
tegen de chaos op de markt.
Toekomst
Vooruitkijken is eigenlijk geen pretje. Dit conflict kan
weken, misschien zelfs maanden doorgaan, en zolang Iran de Straat van Hormuz
dicht houdt en de raketten blijven vliegen, blijven
gas- en olieprijzen
torenhoog. Nederland en de rest van Europa moeten op zoek naar alternatieve
bronnen, vaak duurder en schaars, om het licht aan te houden en de verwarming
draaiende te houden. Gasunie waarschuwt dat het bijvullen van de gasopslag na
april flink in de papieren gaat lopen, en ook in andere Europese landen voelen
ze de pijn door de schaarste aan LNG.
Voor jou betekent dit
concreet dat die warme douche die je
zo lekker vindt straks een stuk duurder wordt, dat je energierekening alle
kanten op kan schieten en dat alles van je pompbeurt tot je gasfornuis ineens
een dure aangelegenheid is. Wie slim is, checkt zijn contract nu meteen; wie
dynamisch of variabel zit, kan binnenkort een onaangename verrassing krijgen.
Dit is geen ver-van-je-bed-show meer, maar is iets waar je nu al de effecten
van voelt en waar je portemonnee de komende maanden nog flink van gaat huilen.