Nederlander Stefan Donker rijdt samen met zijn gezin mee aan de zwaarste sledehondenrace van Europa

In vier dagen tijd rijden 25 topteams uit heel Europa vier etappes met een totale afstand van ongeveer 65 kilometer. Daarmee geldt de Norway Trail als een van de meest bekende en zware sprintwedstrijden binnen de Europese sledehondensport.

Sledehondensport klinkt misschien als iets dat thuishoort in Alaska of Scandinavië, maar ook Nederland heeft een team dat op het hoogste niveau meedraait. Stefan Donker reist samen met zijn vrouw Ilse en hun negenjarige dochter Zohra door Europa met een roedel eurohounds. Van trainingen in Nederlandse bossen tot races door de Noorse bergen: hun leven draait om snelheid, teamwork en honden die niets liever doen dan rennen. Wij spreken Stefan Donker vlak voor de start van de zware meerdaagse race in Noorwegen.

Hoe zijn jullie eigenlijk in de sledehondensport terechtgekomen?
“Mijn vrouw Ilse is eigenlijk geboren in de sport. Haar ouders hadden al sledehonden en deden aan sledehondensport. Ik ben er zelf later ingerold. Dat begon met een fascinatie voor verhalen en series over sledehonden. Het leek me gewoon een geweldig avontuur. In het begin had ik één hond. Daarna ben ik bij verschillende kennels gaan kijken en ben ik handler geworden. Dan help je bij trainingen, verzorg je de honden en leer je hoe alles rondom een team werkt. Dat heb ik ongeveer tien jaar gedaan. Daarna zijn we ons eigen team begonnen en kwam er ook een duidelijke ambitie bij: we wilden niet alleen meedoen, maar ook echt goed worden.”

Jullie doen dit als gezin. Wat maakt dat zo bijzonder?
“Het mooie is dat we het echt samen doen. Mijn vrouw, mijn dochter en ik trainen altijd samen. Daardoor kennen we onze honden door en door. Onze dochter is negen en helpt inmiddels overal bij. Ze helpt met de verzorging van de honden en gaat mee trainen. Dit jaar heeft ze zelfs haar eerste kinderwedstrijd gereden met twee honden. Dat maakt het extra bijzonder. Het zijn avonturen die je echt samen beleeft.”

Hoe groot is jullie team inmiddels?
“Op dit moment hebben we zestien honden. Normaal trainen we met ongeveer tien honden, maar tijdens een wedstrijd mag ik er maximaal acht inzetten. Dat lijkt misschien simpel, maar er zit best veel strategie achter. Je moet kiezen welke honden je inzet en wanneer. Soms ga je met acht honden voor maximale snelheid, soms laat je er eentje rusten zodat hij de volgende dag sterker terugkomt. Het hangt ook af van het weer, het parcours en hoe de honden zich voelen. Je moet dus continu schakelen.”

Hoe ziet zo'n wedstrijd eruit?
“Tijdens deze race rijden we vier dagen achter elkaar door de Noorse bergen. De eerste 2 dagen zijn rond de dertien tot veertien kilometer, daarna een etappe van ongeveer twintig kilometer en op de laatste dag nog zo’n zestien. En dat gaat sneller dan veel mensen denken. We gaan soms boven de veertig kilometer per uur. Gemiddeld proberen we rond de dertig kilometer per uur te rijden, inclusief de bergen. De omstandigheden maken het vaak extra uitdagend. We hebben hier bijvoorbeeld harde wind en veel sneeuw gehad. Daardoor ontstaan sneeuwduinen en kan het parcours ineens veel zwaarder worden.”

Trainen jullie dan vooral in Scandinavië?
“Nee, het grootste deel van onze training gebeurt gewoon in Nederland. Daar gebruiken we een kar of quad waar de honden voor lopen. Dat is eigenlijk een slee op wielen. Veel mensen denken dat dat makkelijker is, maar vaak is het juist zwaarder. Een slee glijdt over sneeuw, terwijl een kar door modder of zand veel meer weerstand heeft. Wat wel lastiger is in Nederland, is de temperatuur. Honden kunnen hun warmte veel minder goed kwijt dan mensen. Daarom moeten we trainingen altijd aanpassen aan het weer.”

Wat maakt een goede sledehond?
“Het belangrijkste is eigenlijk het team. Eén hond maakt geen team. Je bent zo snel als je langzaamste hond. Het gaat om samenwerking. De honden moeten elkaar begrijpen en hetzelfde tempo kunnen vasthouden. Tegelijkertijd moet ik als musher het tempo sturen en zorgen dat ze hun energie goed verdelen. De honden weten namelijk niet hoeveel kilometer ze gaan lopen. Ze vertrouwen volledig op jou.”

Wat is de grootste misvatting over sledehondensport?
“Veel mensen denken dat het zielig is voor de honden. Dat is eigenlijk de grootste misvatting. Die honden willen rennen. Je moet ze eerder afremmen dan aansporen. Het zit gewoon in hun natuur. Voor mij gaat het vooral om de band tussen mens en hond. Als je samen sport en avonturen beleeft, leer je elkaar echt kennen.”

Kun je eigenlijk geld verdienen met deze sport?
“Nee, eigenlijk niet. Er is geen prijzengeld. Je betaalt zelfs inschrijfgeld om mee te doen. Daar komen nog kosten bij voor voer, dierenarts, transport en reizen door Europa. Het kost dus eigenlijk alleen maar geld. Daarom werken mijn vrouw en ik allebei naast de sport. Mijn vrouw werkt in een dierenartsenpraktijk en ik run een eigen bedrijf.”

Wat is jullie doel voor deze race?
“Ons doel is eigenlijk altijd om te winnen. Twee jaar geleden hebben we deze wedstrijd al eens gewonnen, dus we weten dat het mogelijk is. Maar er doen teams uit heel Europa mee. Scandinavië, Oostenrijk, Tsjechië, Spanje. De concurrentie is dus sterk. Uiteindelijk draait het niet alleen om winnen. Het mooiste moment blijft als alles samenkomt: de honden lopen goed, het team werkt perfect samen en je komt met z’n allen over de finish.”

Wat heb je door deze sport geleerd?
“Het belangrijkste is dat je een doel nodig hebt. Als je ergens naartoe wilt werken, moet je ook echt ergens voor gaan. Daarnaast leer je om flexibel te zijn. In deze sport zijn er zoveel dingen die je niet kunt voorspellen: het weer, de sneeuw, hoe je honden zich voelen. Je moet dus altijd blijven denken in oplossingen en nooit opgeven. Als je dat doet en je team vertrouwt, dan kan er iets heel bijzonders ontstaan.”