Naar inhoud springen

Deze Nederlandse boodschap is inmiddels het verst van de aarde verwijderd

• Tech
jpegPIA04495
Een Nederlands berichtje dat inmiddels miljarden kilometers van huis is. NASA's ruimtesonde Voyager 1 heeft op 18 november 2026 een bijzondere mijlpaal bereikt: de sonde bevindt zich op één lichtdag afstand van de aarde. Dat betekent dat een radiosignaal maar liefst 24 uur onderweg is om het ruimtevaartuig te bereiken. Aan boord bevindt zich bovendien een bijzonder stukje Nederlandse cultuur: de Golden Record, een gouden grammofoonplaat met daarop onder meer een gesproken begroeting in het Nederlands.
Voyager 1 werd op 5 september 1977 gelanceerd en is inmiddels bijna vijftig jaar onderweg. De sonde is het verste door mensen gemaakte object vanaf de aarde en bevindt zich inmiddels in de interstellaire ruimte, buiten de beschermende invloedssfeer van onze zon. De afstand bedraagt ongeveer 25,9 miljard kilometer. Om dat een beetje in perspectief te plaatsen: zelfs wanneer je met de snelheid van het licht reist, ben je dus een volledige dag onderweg. En terwijl Voyager steeds verder van ons vandaan vliegt, reist er een boodschap mee die ooit bedoeld was voor eventuele buitenaardse beschavingen.
jpegPIA14113

Een gouden boodschap voor buitenaards leven

Aan boord van zowel Voyager 1 als zijn tweelingbroer Voyager 2 bevindt zich de inmiddels beroemde Golden Record. Dat is een vergulde grammofoonplaat van ongeveer dertig centimeter doorsnee, die in 1977 door NASA werd samengesteld. Het idee kwam van een team onder leiding van de Amerikaanse astronoom Carl Sagan. De plaat moest een soort visitekaartje van de mensheid worden: mocht een buitenaardse beschaving ooit een van de ruimtesondes vinden, dan konden ze op die manier kennismaken met het leven op aarde.
En dat is behoorlijk uitgebreid aangepakt. Op de Golden Record staan maar liefst 115 afbeeldingen, natuurgeluiden, muziek uit verschillende culturen en tijdperken en gesproken begroetingen in 55 verschillende talen. Denk aan geluiden van golven, wind, onweer, vogels en walvissen. Ook zijn er muzikale werken uit zowel de westerse als oosterse muziekgeschiedenis op terug te vinden. De plaat bevat daarnaast geschreven boodschappen van de toenmalige Amerikaanse president Jimmy Carter en de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Kurt Waldheim.

Zelfs het Nederlands reist mee door de ruimte

En daar zit dus dat leuke Nederlandse tintje. Tussen de 55 talen waarin een begroeting is opgenomen, staat namelijk ook gewoon Nederlands. De boodschap is volgens NASA te vertalen als: 'Hartelijke groeten aan iedereen'. Een klein zinnetje, maar inmiddels wel eentje dat samen met Voyager 1 en Voyager 2 steeds verder de ruimte in reist. De begroetingen werden opgenomen door mensen uit verschillende delen van de wereld. Ze kregen de opdracht om kort iets te zeggen tegen mogelijke buitenaardse bezoekers. Daarbij was het uitgangspunt dat de aarde zich niet in één taal zou presenteren, maar als een verzameling van verschillende culturen en bevolkingsgroepen. Naast Nederlands staan onder meer Engels, Frans, Duits, Spaans, Japans, Chinees en Arabisch op de plaat. De Engelse begroeting luidt bijvoorbeeld: 'Hello from the children of planet Earth'.

Een handleiding voor wie de plaat ooit vindt

Maar hoe moet een buitenaardse beschaving zo'n grammofoonplaat eigenlijk afspelen? Ook daar heeft NASA over nagedacht. De Golden Record zit in een beschermende aluminium hoes, samen met een naald en een patroon om de plaat af te spelen. Op de buitenkant staan bovendien symbolische instructies die moeten uitleggen hoe de plaat werkt en hoe de afbeeldingen kunnen worden ontcijferd. Zelfs de hoes bevat bijzondere informatie. Zo staat er een kaart op die de positie van ons zonnestelsel aangeeft aan de hand van veertien pulsars. Dat zijn snel ronddraaiende neutronensterren die regelmatige signalen uitzenden. Ook wordt met behulp van een afbeelding van een waterstofatoom een universele tijdseenheid uitgelegd. Het is dus niet zomaar een verzameling boodschappen, maar een zorgvuldig samengestelde introductie tot onze planeet.

Een berichtje dat nog miljarden jaren meegaat

Of iemand de Golden Record ooit daadwerkelijk zal vinden, blijft natuurlijk de grote vraag. NASA benadrukt zelf dat de kans daarop onzeker is. De ruimtesondes zullen nog duizenden jaren door de ruimte reizen voordat ze in de buurt komen van een ander planetenstelsel. De plaat is bovendien ontworpen om de barre omstandigheden van de ruimte langdurig te doorstaan. Ondertussen blijft Voyager 1 geschiedenis schrijven. Bijna vijftig jaar na de lancering heeft de sonde een afstand bereikt die geen enkel ander door mensen gemaakt object eerder heeft afgelegd. En ergens daarbuiten reist dus ook een Nederlandse begroeting mee. Misschien krijgt niemand die ooit te horen, maar het idee dat een stukje van onze taal zich inmiddels op één lichtdag afstand van de aarde bevindt, is toch behoorlijk bijzonder.
jpegPIA17462
voyager-record-diagram
Delen met

Loading