Naar inhoud springen

Duurste Van Gogh ooit: Bloeiende kastanjebomen uit 1890 gaat onder de hamer voor astronomisch bedrag

• Nieuws
van gogh header
Tijdens zijn leven verkocht Vincent van Gogh nauwelijks een schilderij, maar tegenwoordig gaan zijn werken voor enorme bedragen de deur uit. In New York is zijn doek Bloeiende kastanjebomen (Châtaigniers en fleurs) bij veilinghuis Sotheby’s onlangs verkocht voor 173,5 miljoen euro. Daarmee is het het duurste werk van de Nederlandse schilder dat ooit op een openbare veiling is afgehamerd.
Vooraf werd de opbrengst al geschat op zo'n 163 miljoen euro, maar tijdens de veiling liep het bedrag nog verder op. Uiteindelijk bracht de Amerikaanse kunsthandelaar William Acquavella namens een onbekende koper het hoogste bod uit. Met deze verkoop komt het schilderij op de vierde plaats van duurste kunstwerken ooit geveild.

Wat is er precies op het doek te zien?

Van Gogh schilderde Bloeiende kastanjebomen op 24 mei 1890, kort nadat hij was neergestreken in het Franse dorpje Auvers-sur-Oise, net ten noorden van Parijs. Op het doek zie je een enorme kastanjeboom in volle bloei tegen een diepblauwe avondlucht, terwijl drie vrouwen in kleurrijke kleding met parasols in de schaduw over een dorpsweg wandelen.
Het werk stamt uit de absolute slotfase van zijn leven: slechts negen weken na het voltooien van dit schilderij maakte Van Gogh op 37-jarige leeftijd een einde aan zijn leven. Het doek kwam na zijn dood eerst in handen van zijn broer Theo en wisselde daarna nog een aantal keer van eigenaar, waaronder een bekende Hollywood-liedjesschrijver. Sinds 1975 hing het bij de Argentijnse verzamelaarsfamilie Blaquier-Arrieta, waardoor het publiek het werk ruim een halve eeuw niet had kunnen bekijken.
van gogh

“Van Gogh zoals je hem wilt”

Ter voorbereiding op de veiling trok het schilderij langs steden als Parijs, Hongkong en New York, waar lange rijen ontstonden. Kunsthistoricus Wim Pijbes legde in de talkshow Eva uit waarom het schilderij zo gewild is: "Het schilderij is op tournee geweest in de wereld om iedereen in de stemming te brengen, om de markt een beetje te kietelen. Dat doen ze goed bij de veilinghuizen. Het schilderij is groot, het is kleurig, het is Van Gogh zoals je hem wil. Dit schilderij laat nog even zien dat het voorjaar is, dat het mei is, dat hij die kastanjebomen in z’n volle glorie laat zien."
Ook kunsthistoricus Cathelijne Blok wees tegenover RTL Nieuws op de aantrekkingskracht van zijn stijl. Volgens haar zorgt de combinatie van de kleuren, de pigmenten en Van Goghs specifieke manier van schilderen ervoor dat je als kijker bijna volledig in het doek verdwaalt.

Juridische strijd vlak voor de hamer viel

Toch hing het tot kort voor de veiling aan een zijden draadje of de verkoop wel door kon gaan. In 1909 kocht de bekende Duitse Joodse uitgever Samuel Fischer het schilderij in Parijs. Toen zijn familie in de jaren dertig moest vluchten voor het naziregime en hun uitgeverij in zwaar weer belandde, verkochten ze het werk in 1936 in Amsterdam.
De nazaten van Fischer stelden dat het schilderij destijds onder druk van de omstandigheden ver onder de waarde was verkocht, en vroegen Sotheby’s om het doek terug te trekken. Na intensief overleg achter gesloten deuren bereikten de huidige eigenaren en de erfgenamen van Fischer op de valreep een geheime schikking. Daardoor werd het bezwaar ingetrokken en kon de veiling alsnog doorgaan.

Oude records ruim verbroken

Met de opbrengst van 173,5 miljoen euro gaat het vorige openbare veilingrecord van Van Gogh er ruim aan. Dat stond sinds november 2022 op naam van Boomgaard met cipressen uit 1888, dat destijds bij veilinghuis Christie’s voor zo’n 106,8 miljoen euro werd afgehamerd. In de kunstwereld wordt nog weleens gewezen op besloten, onderhandse deals of oudere verkopen die gecorrigeerd voor inflatie nog hoger uitvallen, maar op een openbare veiling werd er nog nooit zo veel voor een Van Gogh betaald.
Bloeiende kastanjebomen was overigens het absolute pronkstuk van een grotere veiling van twaalf kunstwerken uit dezelfde Argentijnse privécollectie. Onder meer werken van Paul Cézanne en Edgar Degas gingen diezelfde avond onder de hamer, wat de totale opbrengst van de collectie op een indrukwekkende 375,5 miljoen euro bracht. Waar het recorddoek van Van Gogh nu naartoe verhuist, is nog niet bekendgemaakt.
Delen met

Loading