‘’Toen ik in 1983 bij de Amsterdamse politie begon met geheim opsporingswerk, stelde het undercoverwerk in Nederland nog bijna niets voor. We deden maar wat. Als er ergens bij een partij drugs of wapens werd aangeboden, stuurden we er een agent op af die deed alsof hij een koper was. Zodra de deal rond was, viel de politie binnen. De afspraak met zo’n agent was simpel: ‘Als we binnenvallen, moet je keihard wegrennen. Jij bent van de politie, dus jij mag niet worden opgepakt.’

Dat weglopen zorgde achteraf voor gigantisch veel gezeur in de rechtbank. In het officiële papierwerk moesten we namelijk elke keer opschrijven dat er een verdachte was ontkomen. Advocaten zijn natuurlijk niet achterlijk. Die zeiden meteen tegen de rechter: ‘Die man die is weggerend, is van de politie. Die heeft onze cliënten in de val gelokt.’ Omdat dit juridisch niet werkte, ben ik toen begonnen met het opzetten van echt professioneel undercoverwerk. Met een strenge selectie, goede opleidingen en vooral volledige eerlijkheid naar de rechter toe over wie we inzetten.

Het blijft een bijzonder vak. Aan de ene kant mag absoluut niemand in het criminele milieu weten wie je bent. Aan de andere kant moet je voor de rechter juist met open vizier durven vertellen wat je hebt gedaan om die boeven achter de tralies te krijgen. Dat spanningsveld maakte het pionieren in die jaren ontzettend intens.’’

‘’Onder het mom van ‘het aanpakken van de top’ liet de Nederlandse overheid in de jaren ‘90 bewust tonnen softdrugs het land binnenkomen en miljoenen XTC-pillen naar het buitenland verdwijnen. Toen ik chef werd van dat team, dat zich met deze illegale in- en uitvoer bezighield, zag ik al snel dat we de controle volledig kwijt waren. We lieten containers vol drugs door de douane rollen en verloren de partijen daarna bijna allemaal uit het oog. Ze stroomden zo de markt op. Toen ik vroeg wanneer we eindelijk eens iets gingen vangen, zeiden de rechercheurs die zich in de opsporingsmethode hadden vastgebeten, dat ik rustig moest blijven. De topcriminelen zouden vanzelf in beeld komen. Nou, na twintig transporten was er nog steeds geen topcrimineel gezien.

Criminelen speelden gewoon een spelletje met ons. Ze wisten allang dat hun mannetje zich voordeed als informant en met de politie samenwerkte. Ze gebruikten de overheid als een veilige transportlijn om miljoenen te verdienen en ondertussen hun concurrenten uit te schakelen. Ze lachten de staat keihard uit. Uit cijfers van de rijksrecherche bleek later dat de politie in 1993 zoveel drugs op de markt had gebracht, dat het gelijkstond aan twee tot drie keer de jaarconsumptie van heel Nederland. Het was een totale, schandelijke ontsporing van de overheid.

Nu, dertig jaar later, breng ik dit naar buiten met mijn boek Narcostaat Nederland. Waarom? Omdat het IRT-schandaal nog altijd actueel is en ik destijds degene was die de illegale praktijken van het Interregionaal Rechercheteam (IRT) heeft stopgezet. Dat is me niet in de koude kleren gaan zitten. Ik ben van binnenuit zwaar onder druk gezet, geïntimideerd en bedreigd omdat ik de stekker uit het team wilde trekken. Maar wat er gebeurde, kon echt niet door de beugel. In binnen- en buitenland is er opnieuw aandacht voor en stelt men de vraag hoe dit toch zo heeft kunnen gebeuren in een land als Nederland.’’

‘’Wat mij nog steeds ontzettend raakt, is dat de verkeerde mensen de schuld hebben gekregen. Voor mijn boek heb ik gesproken met slachtoffers uit die tijd, zoals de Zeeuwse vrachtwagenchauffeur Frans. Hij en zijn broer hadden het transportbedrijf van hun vader overgenomen, maar zaten diep in de schulden. In een café kregen ze een aanbod van een figuur die we ‘Haagse Kees’ noemen. Hij bood ze 50.000 gulden voor een ritje naar Engeland. Normaal verdienden ze 3.500 gulden met zo’n rit. Uit pure geldnood zijn ze erin gestapt. Kees beloofde nog dat alles met de douane en de politie was geregeld. Wat frans niet wist was dat ‘Haagse Kees’ een informant was en met de politie samenspande. Politie en justitie waren vanaf het eerste moment op de hoogte van en betrokken bij de transporten van Frans naar Engeland.

Bij de zesde rit ging het mis. Frans werd in Engeland gepakt met meer dan een miljoen XTC-pillen in zijn vrachtwagen. De Nederlandse politie en justitie trokken meteen hun handen van hem af en zeiden dat ze nergens van wisten. Frans kreeg twintig jaar cel, waarvan hij er tien echt heeft uitgezeten. Zeven jaar daarvan zat hij in een loodzwaar regime, net zo streng als de EBI in Vught. Zijn huwelijk ging kapot, zijn bedrijf ging failliet en zijn huis werd verkocht. Toen hij na tien jaar vrijkwam, had hij helemaal niets meer. Hij woont nu nog steeds in bij zijn zoon.

Als je dat vergelijkt met de verantwoordelijke politiechefs en officieren van justitie, is het stuitend. Ik zat dertig jaar geleden met kramp in mijn schoenen voor de televisie te kijken naar de parlementaire enquête. Al die hoge heren en dames ontsprongen de dans. Ze logen, draaiden eromheen en zeiden dat ze van niets wisten. Niemand van de top is destijds gestraft voor deze internationale drugshandel. De gewone chauffeur werd compleet vernietigd, terwijl de bazen in driedelig pak wegliepen en gewoon promotie maakten.”

‘’In het buitenland kijken ze nog steeds met open mond naar dit verhaal. Ik heb pas nog meegewerkt aan documentaires voor Sky TV en Canal Plus. Die Franse en Engelse journalisten vroegen mij letterlijk: ‘Hoe heeft dit in vredesnaam in een beschaafd land als Nederland kunnen gebeuren?’ Mijn antwoord is simpel: we leren in dit land gewoon helemaal niets van onze fouten.

Binnen de top van justitie is er nog steeds veel te weinig controle. Elke nieuwe generatie politiechefs denkt dat zij het spelletje wél kunnen spelen zonder de controle te verliezen. In mijn tijd zetten we bewust alleen goed opgeleide politiemensen undercover in. Die hebben een eed afgelegd en werken voor de rechtvaardigheid. Een criminele burgerinfiltrant doet dat niet. Die werkt puur voor het grote geld en zijn eigen status. Dertig jaar geleden werd er heel hard beloofd dat we nooit meer criminelen zouden inzetten als undercover. En wat doet de overheid een paar jaar geleden? Ze voeren de criminele infiltrant toch weer in.

Het is wachten tot het volgende grote schandaal barst. Iedereen denkt de boel in de hand te hebben, totdat het weer gruwelijk misgaat. Met mijn nieuwe boek hoop ik de leidinggevenden van nu wakker te schudden. Als je een hoge positie hebt en je voelt aan je water dat er dingen gebeuren die niet kloppen, duik dan niet weg omdat je bang bent voor je eigen carrière of promotie. Kom in actie en grijp in. Als je wegkijkt, ben je geen leider, maar ben je gewoon medeplichtig.’’