De T-Rex, misschien wel de beroemdste vleesetende
dinosaurus ooit, had een kop waar je u tegen zegt en angstaanjagende tanden,
maar armpjes die er op z’n zachtst gezegd niet helemaal mee matchen. Toch
blijkt daar nu mogelijk een logische reden achter te zitten, want nieuw
onderzoek wijst erop dat die kleine armen niet zomaar een foutje was. Evolutie van de T-Rex
Onderzoekers keken naar 61 soorten theropoden, de groep
waartoe de T-Rex en andere vleesetende dinosauriërs behoren. Zij vergeleken de
lengte van de voorpoten met de schedel, waarbij ze onder meer lette op grootte,
geschatte bijtkracht, gebitskenmerken en hoe stevig de botten van de kop met
elkaar verbonden waren. Daaruit kwam een opvallend patroon naar voren. In vijf
verschillende takken van die dinosaurusfamilie, waaronder tyrannosauriden en
abelisauriden, hing een krachtige schedel duidelijk samen met kortere
voorpoten. Niet alleen de grootte van het dier zelf leek daarbij van belang,
maar vooral de verschuiving naar een zwaarder gebouwde kop.
Volgens de onderzoekers past dat bij een simpele
evolutionaire logica. Als je prooi groot en sterk wordt, zijn klauwen en
grijparmen niet per se het handigste gereedschap meer. Een enorme kop doet dan
betere zaken. Dat was precies het probleem waar deze roofdieren volgens het
onderzoek mee te maken kregen. Vastgrijpen met de armen had weinig nut tegen
een beest van tientallen meters lang. Bijten, vasthouden en scheuren met de
kaken lag veel meer voor de hand.
De onderzoekers benadrukken wel dat hun studie geen keihard
oorzaak-gevolg verband laat zien. Toch lijkt de volgorde logisch: eerst werden
de schedels zwaarder en krachtiger, daarna werden de armen steeds kleiner.
Evolutionair zou het weinig zin hebben om je oude aanvalswapen weg te geven
voordat je een beter alternatief hebt.
Niet helemaal waardeloos
Dat de T-Rex een paar belachelijk korte armen had, betekent
trouwens niet dat die dingen volkomen nutteloos waren. Ze waren sterker dan ze
eruitzien. Volgens inschattingen konden ze nog altijd behoorlijk wat gewicht
aan, mogelijk meer dan 100 kilo.
Wetenschappers hebben vaker gespeculeerd over andere
functies. Misschien hielpen de armen bij het overeind komen na een rustpauze,
bij het vasthouden tijdens de paring of bij een snelle uithaal naar prooi. Er
zijn zelfs theorieën dat ze juist kort bleven zodat ze niet per ongeluk
afgebeten zouden worden door soortgenoten tijdens het eten. Klinkt vergezocht,
maar bij dinosauriërs is niets echt normaal. Efficiëntie boven elegantie,
zullen we maar zeggen.