De mens heeft ruim 30 zintuigen volgens wetenschappers

De vijf klassieke zintuigen kennen we allemaal. Ze stammen uit het denken van Aristoteles, duizenden jaren geleden, toen dingen als evenwicht of gevoel voor je eigen lichaam nog geen aparte categorieën waren. Maar onze moderne biologie en neurowetenschap laten zien dat dit plaatje een stuk rijker is dan je dacht.

Neem bijvoorbeeld evenwicht, dat vreemde gevoel dat je hebt als je draait of wanneer je op één been staat. Die informatie komt van je vestibulaire systeem in je binnenoor, en dat is eigenlijk een zintuig op zichzelf.

Of wat dacht je van proprioceptie? Dat is het vermogen om te weten waar je lichaam is zonder naar je ledematen te kijken, alsof je een ingebouwde coördinatie-GPS hebt. Dat is nog maar het begin.

Sommige zintuigen staan niet eens in dienst van wat er buiten je gebeurt. Denk bijvoorbeeld aan je gevoel voor honger, dorst, hartslag en zelfs ademhaling, lichaamsinformatie die je hersenen waarnemen zonder dat je daar bewust bij stilstaat. Dat wordt interoceptie genoemd.

We zijn ons zelden bewust van deze signalen, totdat ze ontbreken (zoals bij extreme honger) of juist overdreven aanwezig zijn, denk aan een hart dat sneller klopt als je zenuwachtig bent.

Wetenschappers die systemen zoals balans, proprioceptie, temperatuurdetectie, pijn, interne lichaamsbewaking en zelfs de gevoelens van controle over je bewegingen bestuderen, zeggen dat het traditionele lijstje van vijf veel te kort door de bocht is. Sommige onderzoekers noemen zelfs cijfers variërend van 22 tot 33 of meer zintuigen als je elk van deze systemen als “eigen zintuig” beschouwt.

Bovendien zijn de klassieke zintuigen zelf ingewikkelder dan je denkt. Zo bestaat voelen niet uit één type gevoel, het omvat druk, pijn, temperatuur en vibratie, allemaal via verschillende receptoren.

En denk eens aan smaak. Er zijn vijf basissmaken (zoet, zout, zuur, bitter en umami), maar wat je werkelijk proeft, of het nu mango is of koffie, komt door een samenwerking tussen smaak, geur én textuur in je mond.

Je lijf is een supercomplex informatieverwerkend apparaat dat de hele dag door een enorme hoeveelheid signalen opvangt, veel meer dan die vijf klassiekers. We leren nog steeds over wat al die zintuiglijke lagen betekenen en hoe ze samenwerken om je ervaring van de wereld te vormen.

Dus de volgende keer dat je zegt “ik heb dat gewoon gevoeld”, kun je dat letterlijk bedoelen, met zintuigen waar je misschien nog nooit van hebt gehoord.