Maar succes maakt nieuwsgierig. Want als zo’n formule werkt, wil je als fabrikant weten hoe ver je kunt gaan voordat het compleet ontspoort. Volkswagen stelde die vraag door de jaren heen regelmatig aan zichzelf. En soms kwam daar een antwoord uit dat zo absurd was dat het eigenlijk alleen als conceptauto kon bestaan.

In 2007 verscheen op het GTI Treffen aan de Wörthersee een sneeuwwitte Golf die eruitzag alsof iemand het begrip overkill als ontwerpbrief had gebruikt. De Golf GTI W12-650 was geen studie voor een toekomstige productieauto. Dit was pure technische bravoure. Achter de stoelen lag een 6,0-liter W12 biturbo. Ja, die twaalfcilinder uit onder meer de Phaeton en Touareg.

Vermogen: 650 pk en 750 Nm, waarvan alles op de achterwielen. Het resultaat was een Golf die in 3,7 seconden naar 100 knalde en pas bij 325 km per uur stopte met accelereren. Met de brave Golf V GTI waarop hij officieel gebaseerd was had hij eigenlijk nog maar twee dingen gemeen: de koplampen en de achterlichten. Subtiliteit was hier duidelijk niet het doel, indruk maken wel.

In 2013 besloot Volkswagen nog een stap verder te gaan. Voor het Wörthersee GTI Treffen verscheen de Golf Design Vision GTI. Een auto die eruitzag alsof hij rechtstreeks uit een racegame was gerold. Maar geen zorgen, daar komen we later nog op terug.

De basis was een driedeurs Golf VII GTI, maar vrijwel alles eromheen werd opnieuw ontworpen. De auto stond extreem breed op zijn wielen en oogde alsof de designers eerst de velgen hadden geplaatst en daarna pas de rest hadden bedacht. Onder de kap lag een 3,0-liter V6 biturbo met 503 pk en 560 Nm. DSG transmissie, 4MOTION vierwielaandrijving en prestaties die je eerder bij exotische supercars verwacht. 0 naar 100 in, jawel, 3,9 seconden. Het leuke detail: er meldden zich daadwerkelijk rijke klanten die er eentje wilden bestellen. Volkswagen hield het hoofd koel en liet het bij een one-off. Soms moet je een droom gewoon een droom laten.

Een jaar later ging Volkswagen nog vrijer spelen met het GTI-idee. De GTI Roadster Vision Gran Turismo begon namelijk helemaal niet als echte auto. Het project ontstond voor de videogame Gran Turismo 6. Omdat het digitaal was, hoefde niemand zich druk te maken over productieregels of haalbaarheid. Designers konden hun fantasie volledig laten gaan.

Het publiek vond het geweldig. Zo geweldig zelfs, dat Volkswagen besloot het ding toch echt te bouwen. De open tweezitter kreeg dezelfde 3,0-liter V6 biturbo als de Design Vision GTI. Wederom 503 pk en 560 Nm. Met een gewicht rond de 1.420 kilo sprintte hij in 3,6 seconden naar 100 km per uur. Op papier liep hij door tot 309 km per uur. Een auto die letterlijk uit een spelletje kwam rollen. Dat zie je ook niet elke dag.

En nu? Nu leven we in een tijd waarin sportieve auto’s steeds vaker een stekker krijgen. Toch blijkt dat het GTI-idee verrassend flexibel is. In 2023 presenteerde Volkswagen het ID. GTI Concept. Een elektrische interpretatie van de klassieke hot hatch formule. De basis komt van de ID.2all concept car. Compacte proporties, voorwielaandrijving en een design dat bewust teruggrijpt naar het GTI-erfgoed. Rode accenten, sportieve lijnen en wielen die subtiel verwijzen naar de stalen velgen van de eerste Golf GTI.

Het laat zien dat GTI nooit alleen over motorinhoud ging. Het ging en gaat nog steeds om karakter en om een auto die elke rit een beetje leuker maakt. Later dit jaar verschijnt de productieversie. Die gaat de wereld in als de nieuwe ID. Polo GTI. En als de geschiedenis iets duidelijk maakt, dan is het dit: waar GTI op staat, is braaf rijden meestal geen optie.