Staat de dollar écht op instorten? En wordt de euro dan de wereldmunt?

De dollar is de afgelopen tijd gedaald naar niveaus die we sinds enkele jaren niet meer hebben gezien. De directe aanleiding is politieke onzekerheid, geschuifel rond economisch beleid en verwachtingen over rentebesluiten van de Federal Reserve. Het beleid van Donald Trump is zachts gezegd onvoorspelbaar, de continue veranderingen met tarieven en spanningen ten opzichte van andere landen helpt niet mee.

In plaats van rust brengt dat volatiliteit: beleggers zijn nerveus en zoeken naar veilige havens, denk aan goud die recordhoogtes haalt of de Zwitserse franc die juist flink in waarde steeg tegenover de dollar.

Maar de dollar blijft groot, dominant en diep verweven in financiële systemen wereldwijd. Zelfs bij zwakte blijft hij verreweg de meest gebruikte valuta bij centrale banken en internationale handel.

Enter de euro, de valuta van een economisch blok van bijna 350 miljoen mensen. Hij staat al lange tijd op de tweede plaats wat betreft internationaal gebruik, zo’n 20% van de wereldreserves ligt in euro’s, tegenover circa 58% in dollars.

Dat is best indrukwekkend. Het betekent niet dat de euro de wereld­rekeningen nu al gaat domineren, maar het laat wel zien dat hij een grote speler is, en dat hij conclusies uit de dollar-dynamiek wil trekken.

In Europa zelf hoor je ook geluiden dat deze beweging kansen biedt: de Nederlandsche Bank-president Olaf Sleijpen zei al eens dat als het vertrouwen in de dollar afneemt, dat een kans kan zijn voor de euro.

Bovendien zijn er scenario’s waarin wereldwijde beleggers en centrale banken kiezen voor meer diversificatie, minder afhankelijk van één valuta, en meer spreiding over euro, yen, goud, etc.

Het zou kunnen, maar simpelweg de dollar vervangen is niet iets wat snel of vanzelf gebeurt. De dollar blijft dominant door de enorme liquiditeit, de diepgang van de Amerikaanse financiële markten én het vertrouwen dat beleggers erin hebben opgebouwd over decennia.

De euro als wereldmunt vereist meer dan alleen een zwakkere dollar: het betekent dat de eurozone economische stabiliteit, financiële instrumenten en politieke samenhang moet kunnen blijven tonen, en dat is een flinke uitdaging. Europa staat namelijk niet bekend als een club die over een langere tijd stabiel leiderschap kent.

Dus, is de dollar bezig met een inzinking? Het knarst, schuurt en zakt tegen andere valuta’s, ja, maar een instorting is nog wat dramatisch. De euro profiteert van sommige trends en krijgt meer internationale aandacht, maar een overname van de kroon van wereldmunt is nog geen uitgemaakte zaak. Denk meer aan een kleurrijke toekomst waarin meerdere valuta’s naast elkaar spelen, in plaats van een wisseling van de macht.