De praktijk van Jaela Cole: "Vrouwen willen me alleen omdat ik zwart ben."

Vrouwen willen hem. Jagen op hem. Dat vertelt hij zonder trots. Louis, een 27-jarige oogverblindende zwarte zoon van een witte moeder en een zwarte vader, lacht terwijl hij het vertelt. Maar het klinkt eerder als een zucht met tanden.

Ik vraag hem om me door een dag in zijn leven te loodsen.

“In het weekend?”

Ik antwoord dat het mij niet uitmaakt. Ik wil weten hoe zijn dagen eruitzien. Begrijpen wat ze over hem vertellen. Hij bromt dat het inderdaad niet uitmaakt. Het roofdiergedrag van vrouwen is sowieso hoog. Of hij nu werkt, sushi afhaalt of uitgaat. Eén blik op hem en ze leunen al naar hem toe, hun tongen bevochtigen de lippen… Hij herkent de dans.

“Ik word er fucking tired van”, zegt hij zo zacht dat ik het hem bijna twee keer zou laten zeggen.

“Vanwaar de vermoeidheid?”, vraag ik. Afgemeten vertelt hij me dat hij toegeeft aan de seksuele uitnodigingen en hierdoor keer op keer in een foute relatie ‘belandt’.

“Want het gaat zelden om mij, ze willen gewoon een zwarte man”, zegt hij. Maar hij is hier geboren. Dus van hier, benadrukt hij, zijn woorden onderstrepend met handgebaren.

Nu zit ik vast. Ergens tussen zijn woorden en mijn notities sluipt mijn ongemak binnen. Het moeilijkste aan dit werk is niet het luisteren. Het is het vaststellen wanneer mijn eigen aannames luidruchtiger worden dan de stem van de ander. Ik kies voor de openheid en zeg: “Ik zit vast.”

Hij kijkt verrast op: “Waarom?”

Ik vertel hem dat ik vragen wil stellen over hoe hij kijkt naar zijn zwart-zijn, maar dat ik voorzichtig ben. Ik wil hem niet bruuskeren, fixeren, misinterpreteren, minimaliseren. Wie ben ik om te praten over wat het betekent om zwart te zijn?

Hij glimlacht breed en ik begrijp meteen waarom hij zulke sterke seksuele reacties losweekt. Dankbaar en een beetje opgelucht tel ik mijn 52 levensjaren.

Hij zegt: “Je mag vragen stellen”. Er klikt iets los en ik weet, we kunnen verder.

“Zullen we het hebben over jouw identiteit? Over hoe jij naar jezelf kijkt?”

“Je zegt dat je van hier bent. En dat zijn voelt veilig. Maar wat als de schuring met je zwarte identiteit minder met cultuur te maken heeft?”

Ik vraag door naar hoe zijn band met zijn vader aanvoelt. Hij kijkt op. Eén seconde. Dan zakt zijn blik. “Tja, die is fucked, we praten amper, en als we dat wel doen, is het zo’n fucking shit show.” Hij vertrouwt me toe dat zijn vader de competitie met hem aangaat, hem kleineert en hem voortdurend bekritiseert.

"Hoe kan je je zwart-zijn omarmen als de eerste zwarte man in je leven je telkens weer afwijst?" En wat je afwijst in jezelf, zoekt een uitweg.

“Misschien zoek je bij vrouwen iets wat je niet kreeg: erkenning en bevestiging?”

Hij haalt zijn schouders op, maar het komt binnen. “Genetisch zit je vader voor 50 procent in jou”, zeg ik. “Als je hem niet kan (ver)dragen, hoe (ver)draag je dan dat stuk van hem in jezelf?”

Ik denk aan hoe mensen zichzelf onbewust in stukken knippen. Het deel dat welkom is. Het deel dat niet gezien mag worden. Ik noteer niets meer.

“Misschien”, zeg ik zacht, “gaat het niet om de juiste vrouw met de juiste instelling te vinden. Misschien gaat het erom jezelf niet langer te splitsen?”

Hij slikt. En zwijgt. Maar we merken allebei dat er iets verschuift. Hij is minder gespannen. Iets minder bezig met gezien worden. Daardoor wordt hij eindelijk zichtbaar. Nu pas ontmoeten we elkaar.