Wat doe je als de liefde voor je partner onveranderd groot is, maar het verlangen volledig is verdampt? Voor veel koppels is dit het begin van een eenzame zoektocht vol schuldgevoel. Ondanks dat we in een geseksualiseerde wereld leven, rust er op dit onderwerp nog steeds een groot taboe. Wij spreken met Jaela Cole (52). Zij is relatietherapeut, seksuologisch hulpverlener, columniste en de schrijfster van het boek Stilte in bed. Nadat zij door medische complicaties zelf haar verlangen verloor en nergens de juiste hulp vond, besloot ze zelf op onderzoek uit te gaan. Ze ontwikkelde een methodiek om de passie in langdurige relaties terug te brengen, zonder schuldigen aan te wijzen. Je hebt het boek Stilte in bed geschreven. Waarom besloot je dit verhaal te delen?
Het overkwam mij simpelweg zelf. Ik zit in een langdurige, liefdevolle relatie met een man van wie ik hou en die ik aantrekkelijk vind. Maar na een aantal buikoperaties vanwege endometriose viel mijn verlangen ineens weg. Ik vond geen gehoor bij artsen en besloot zelf weer te gaan studeren om het te begrijpen. In mijn praktijk zag ik vervolgens constant koppels met hetzelfde probleem. Ik heb drie jaar over het boek gedaan en er een methodiek voor ontwikkeld.
Is dit een thema dat bij veel vrouwen herkenbaar is?
Absoluut. Maar liefst 40% van de vrouwen krijgt in hun vruchtbare jaren te maken met problemen rondom verlangen. Het boek heet Stilte in bed omdat we dit 'falen' vaak naar onszelf toetrekken. We denken dat het aan ons ligt en dus zwijgen we erover.
Zodra seks een 'moetje' wordt, is de relaxte sfeer in de slaapkamer meteen weg en krijg je alleen maar stress. Wat doet die spanning volgens jou met hoe aantrekkelijk je elkaar nog vindt?
Het interessante is dat het verlangen niet verdwijnt omdat de liefde of aantrekkingskracht weg is, maar omdat het leven 'te luid' is geworden. Mannen denken vaak dat ze niet meer aantrekkelijk zijn als hun vrouw geen zin heeft, maar dat is een misinterpretatie. Het is multicausaal. Je moet kijken naar de relatie met je lichaam, stress en de enorme hoeveelheid rollen die vrouwen tegenwoordig vervullen.
Seks is overal om ons heen, maar er wordt weinig eerlijk over gepraat. Zorgt de druk om altijd zin te hebben in seks ervoor dat vrouwen zich schuldig of beschaamd voelen als ze er geen zin in hebben?
Zeker. Door de seksualisering van de maatschappij zien we seks als een primaire behoefte, maar we gaan niet dood als we het niet doen. In langdurige relaties zie je dat verlangen na een half jaar transformeert. Waar liefde vraagt om nabijheid, veiligheid en vertrouwen, vraagt seksualiteit juist om spanning, afstand en variatie. Die twee hebben verschillende voorwaarden en dat moeten we leren uithouden.
Wanneer een vrouw negatieve gedachten krijgt over seks, merkt de man dat vaak pas als het 'te laat' is. Wat zijn de subtiele signalen die wij als mannen vaak missen voordat de intimiteit volledig stilvalt?
Let op uitspraken als "ik had een zware dag", "ik krijg mijn hoofd niet stil", "ik heb maagpijn" of een verkoudheid die maar niet overgaat. Dat zijn signalen van overbelasting. In een vrouwenlichaam richt stress schade aan die het verlangen blokkeert.
Mannen reageren vaak op een gebrek aan verlangen door nóg harder hun best te doen met bijvoorbeeld bloemen of complimenten. Waarom werkt dit 'pleasen' vaak averechts?
Omdat het de druk verhoogt. Een man doet zo oprecht zijn best vanuit liefde, dat een vrouw zich nog schuldiger voelt dat ze niets voelt. Een man is vaak het aantrekkelijkst voor een vrouw wanneer hij in zijn kracht staat. Door te veel te pleasen verliest hij die autonomie, wat juist onbewust minder aantrekkelijk kan zijn.
Als een koppel vastzit in die spiraal van schaamte en onwetendheid, wat is dan de eerste concrete actie die ze vanavond kunnen ondernemen om de intimiteit weer een plek van plezier te maken in plaats van een bron van negatieve gedachten?
Breng de lichamen terug in contact zonder de druk van seks. Mijn advies:
De minuut-knuffel: Pak elkaar een minuut lang vast, buik tegen buik, aan de keukentafel. Zet een timer. Je lichaam gaat de geur en hartslag van je partner weer herkennen.
Ga naakt zonder penetratie: Ga een kwartier naakt in bed liggen. Je mag elkaar aanraken en bevredigen met de handen, maar spreek af dat er geen penetratie of orale seks mag zijn. Juist door obstakels te creëren, boor je de creativiteit en de spanning weer aan.
Wat zouden mannen en vrouwen kunnen doen om het seksueel verlangen naar elkaar te behouden?
Het belangrijkste voor vrouwen is het besef dat verlangen vaak responsief werkt en niet altijd spontaan komt. Je hebt variatie nodig. Waar mannen na zeven keer hetzelfde filmpje nog opgewonden kunnen raken, verliezen vrouwen hun interesse. Wij hebben uitdaging nodig. Voor mannen is de boodschap vooral dat er niets fundamenteel mis is met hun vrouw of de relatie. Je moet niet harder je best doen, maar proberen weer speelsheid, rust en nieuwsgierigheid in te brengen.
Voor vrouwen die van een man houden, maar hun verlangen voelen weggegaan
Mijn boek heeft niet voor niets de ondertitel Voor vrouwen die van een man houden, maar hun verlangen voelen weggegaan. Het is geen boek om schuldigen aan te wijzen, maar een manier om echt in te zetten op de relatie. Het is dan ook een prachtig cadeau voor een man om aan zijn vrouw te geven met de boodschap: "Ik lees dit graag met je mee, omdat ik van je hou."