Hoe de Alpe d'Huez een Nederlandse berg werd

De Alpe d'Huez is misschien niet de zwaarste klim uit de Tourgeschiedenis, maar wel zonder twijfel een van de beroemdste. De klim is bijna veertien kilometer lang, kent een gemiddeld stijgingspercentage van ruim acht procent en telt 21 genummerde bochten. Iedere bocht draagt de naam van een ritwinnaar, alsof de berg zelf een levend wielermuseum is. Al in 1952 schreef de Alpe geschiedenis als de allereerste aankomst bergop in de Tour de France. Fausto Coppi won er en legde daarmee de basis voor een legende die inmiddels al meer dan zeventig jaar voortduurt.

Toch kreeg de berg pas echt een bijzondere betekenis voor Nederland toen de Tour vanaf de jaren zeventig regelmatig terugkeerde. Ineens leek de Alpe d'Huez wel een Nederlands jachtterrein. Joop Zoetemelk, Hennie Kuiper, Peter Winnen, Steven Rooks en Gert-Jan Theunisse zorgden voor onvergetelijke Nederlandse zeges. Niet toevallig werd bocht zeven omgedoopt tot de beroemde 'Nederlandse bocht'. Daar stonden de supporters schouder aan schouder, vaak al dagen van tevoren, compleet in oranje uitdossing. Het leek soms alsof de renners niet door Frankrijk reden, maar over de Veluwe fietsten tijdens Koningsdag.

De verhalen uit die jaren zijn inmiddels onderdeel van de Nederlandse wielercultuur geworden. Fans die de hele nacht op de berg kampeerden. Barbecues langs de kant van de weg. De Alpe d'Huez werd meer dan een berg; het werd een jaarlijkse pelgrimstocht voor wielergek Nederland.

Wie ooit op de Alpe d'Huez is geweest tijdens de Tour begrijpt meteen waarom. Zodra de eerste campers arriveren, verandert de sfeer. Er wordt gezongen, gelachen en eindeloos over wielrennen gepraat. Oude Tourverhalen worden opgehaald alsof ze gisteren gebeurden. Iedereen heeft wel een herinnering aan een heroïsche aanval, een spectaculaire inzinking of een Nederlandse renner die boven zichzelf uitstak.

Juist daarom wordt de Alpe d'Huez vaak de Nederlandse berg genoemd. Niet omdat hij in Nederland ligt, maar omdat Nederlanders hem hebben geadopteerd. Er zijn weinig plekken in de sport waar een buitenlandse berg zo nauw verbonden is geraakt met één land. De Fransen mogen eigenaar zijn van het asfalt, maar het gevoel dat op de flanken hangt, kleurt ieder jaar opnieuw een beetje oranje.

Dat gevoel gaat verder dan alleen de Tour de France. Sinds 2006 krijgt de Alpe d'Huez ieder jaar een heel andere betekenis tijdens Alpe d'HuZes. Dan draait het niet om klassementen of etappezeges, maar om saamhorigheid, doorzettingsvermogen en hoop. Duizenden deelnemers beklimmen de berg wandelend, hardlopend of fietsend om geld in te zamelen voor onderzoek naar kanker. De naam verwijst naar het Nederlandse woord 'zes', omdat deelnemers oorspronkelijk de klim zes keer op één dag bedwongen. Het motto "Opgeven is geen optie" is inmiddels in heel Nederland bekend geworden. Dankzij de inzet van deelnemers, vrijwilligers en donateurs is Alpe d'HuZes uitgegroeid tot een van de grootste goede doelen-evenementen van Nederland, waarmee honderden miljoenen euro's zijn opgehaald voor kankeronderzoek en verbetering van de kwaliteit van leven van patiënten.

Daardoor kent vrijwel iedere Nederlander de Alpe d'Huez op zijn eigen manier. De één denkt aan Joop Zoetemelk die de klim bedwingt of herinnert zich de uitzinnige oranje menigte langs de weg. Weer iemand anders denkt aan een familielid dat de berg beklom tijdens Alpe d'HuZes. Sport, emotie en verbondenheid komen hier samen op een manier die je bijna nergens anders ziet.

Ook voor de huidige generatie wielrenners blijft de Alpe d'Huez een klim met een bijna magische uitstraling. Iedere renner droomt ervan om als eerste boven te komen. Niet alleen vanwege de ritzege, maar omdat je naam voor altijd wordt verbonden aan een van de meest iconische plekken uit de wielersport. En met twee opeenvolgende aankomsten op de Alpe d'Huez is de kans groot dat we opnieuw heroïsche beelden gaan zien.

Voor Nederlandse supporters maakt het eigenlijk niet eens uit wie er favoriet is. Natuurlijk hopen we op een landgenoot die kan verrassen, maar minstens zo belangrijk is de beleving. Het urenlange wachten langs de kant, de eerste helikopter in de verte, de reclamekaravaan, het gejuich zodra de kopgroep verschijnt en de wetenschap dat je deel uitmaakt van een traditie die al tientallen jaren voortleeft.

En juist daarom blijft de Alpe d'Huez de Nederlandse berg. Niet omdat we hem bezitten, maar omdat we hem in ons wielerhart hebben gesloten. Vandaag zal de berg weer oranje kleuren, zullen duizenden Nederlanders hun stem schor schreeuwen en hopen op een onvergetelijke rit. En mocht die Nederlandse overwinning vandaag uitblijven, dan is er geen reden om de moed op te geven. Morgen wacht immers opnieuw diezelfde mythische klim. En zolang de Alpe d'Huez op het Tourprogramma staat, blijft er voor Nederland altijd hoop op een nieuw hoofdstuk in een legendarisch verhaal.