Het tumultueuze verhaal van de eerste wereldbeker

Het is nog een paar uurtjes aftellen tot de finale van het WK-voetbal. Wie mag de begeerde prijs mee naar huis nemen? Als we denken aan de wereldbeker voetbal, zien we meestal de huidige gouden FIFA-trofee voor ons. Toch begon het allemaal met een heel andere beker: de Jules Rimet-beker. Dit elegante beeldje kende een geschiedenis vol heldendaden, diefstallen en mysterieuze verdwijningen.

De eerste wereldbeker werd in 1930 uitgereikt tijdens het allereerste WK voetbal in Uruguay. Het toernooi was een idee van de Franse FIFA-voorzitter Jules Rimet, die ervan droomde om landen uit de hele wereld op een voetbalveld samen te brengen. Als eerbetoon aan zijn inzet kreeg de trofee na de Tweede Wereldoorlog zijn naam: de Jules Rimet-beker. Oorspronkelijk heette hij simpelweg Victory (Overwinning).

De beker was ontworpen door de Franse beeldhouwer Abel Lafleur. Hij stelde de Griekse godin Nike voor, de godin van de overwinning, die een achthoekige schaal boven haar hoofd draagt. Het beeldje was ongeveer 35 centimeter hoog en gemaakt van verguld zilver, met een voet van blauw lapis lazuli. Vergeleken met de huidige wereldbeker oogde hij misschien bescheiden, maar zijn symbolische waarde was enorm.

De eerste winnaar van de beker was gastland Uruguay. Voor ruim 90.000 toeschouwers versloeg het Argentinië met 4-2 in de finale. Daarmee schreef Uruguay niet alleen sportgeschiedenis, maar mocht het ook als eerste de Jules Rimet-beker omhoog houden. Vanaf dat moment groeide de trofee uit tot het ultieme symbool van succes in het internationale voetbal.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog liep de beker zelfs gevaar. Italië had in 1938 het WK gewonnen en de trofee bevond zich daar toen de oorlog uitbrak. FIFA-official Ottorino Barassi was bang dat de nazi's de beker zouden stelen. Daarom haalde hij hem uit een bankkluis en verstopte hem in een eenvoudige schoenendoos onder zijn bed. Een verrassend eenvoudige schuilplaats voor een van de kostbaarste sportprijzen ter wereld, maar het werkte: de beker overleefde de oorlog ongeschonden.

De beroemdste gebeurtenis rond de Jules Rimet-beker vond plaats in 1966. Engeland organiseerde dat jaar het WK en de trofee werd tentoongesteld tijdens een postzegelbeurs in Londen. Ondanks bewaking wist een dief de beker uit de vitrine te halen. De hele voetbalwereld stond op zijn kop. Scotland Yard zette een grootschalig onderzoek op touw, maar zonder resultaat. Totdat een week later een hond genaamd Pickles tijdens een wandeling iets bijzonders rook onder een heg in Zuid-Londen. Zijn baasje keek tussen de struiken en vond daar de wereldbeker, gewikkeld in krantenpapier. Pickles werd op slag een nationale held en kreeg zelfs zijn eigen televisieoptredens en een levenslange voorraad hondenvoer.

Volgens de toenmalige FIFA-regels mocht een land de Jules Rimet-beker definitief houden zodra het drie keer wereldkampioen was geworden. Brazilië bereikte dat historische moment in 1970, dankzij een elftal met sterren als Pelé. De beker verhuisde voorgoed naar Rio de Janeiro en leek eindelijk een veilig thuis te hebben gevonden.

Maar het noodlot sloeg opnieuw toe. In 1983 werd de beker uit het hoofdkantoor van de Braziliaanse voetbalbond gestolen. Dit keer was er geen hond die hem terugvond. Ondanks verschillende onderzoeken is de originele Jules Rimet-beker nooit meer opgedoken. De meeste onderzoekers denken dat de dieven het beeldje hebben omgesmolten om het goud te verkopen, al is dat nooit definitief bewezen. Daarmee bleef een van de grootste mysteries uit de sportgeschiedenis bestaan.

Al vóór die tweede diefstal had FIFA overigens besloten een nieuwe wereldbeker te laten ontwerpen. Sinds 1974 ontvangen de wereldkampioenen de huidige FIFA World Cup Trophy, ontworpen door de Italiaan Silvio Gazzaniga. Anders dan bij de Jules Rimet-beker blijft deze trofee altijd eigendom van FIFA. Winnaars krijgen tegenwoordig een replica mee naar huis.

Hoewel de originele Jules Rimet-beker waarschijnlijk voorgoed verdwenen is, leeft zijn verhaal voort. Geen enkele andere sporttrofee heeft zo'n avontuurlijke geschiedenis: verborgen onder een bed tijdens een wereldoorlog, gestolen in hartje Londen, teruggevonden door een slimme hond en uiteindelijk spoorloos verdwenen in Brazilië. Het maakt de Jules Rimet-beker niet alleen tot de eerste wereldbeker, maar misschien ook wel tot de meest legendarische trofee uit de sportgeschiedenis.