Kunstmatige intelligentie kan tegenwoordig in korte tijd
muziek genereren. Dat kan handig zijn, maar roept ook vragen op over
auteursrecht, inspiratie en geld. Wie krijgt namelijk betaald als AI muziek
maakt op basis van het werk van bestaande artiesten? Met zijn nieuwe platform
GasLab wil de Nederlandse dj en producer Reinier Zonneveld daar een oplossing
voor bieden. AI-muziekgeneratoren kunnen op basis van grote hoeveelheden
bestaande muziek nieuwe nummers maken. Je kunt er vaak bijna niet achter komen welke
bestaande muziek een AI-model heeft gebruikt en welke bijdrage andere nummers
leveren aan een nieuwe track. Daardoor kan het moeilijk zijn om vast te stellen
welke artiesten of labels aanspraak zouden moeten maken op een vergoeding.
GasLab
GasLab wil dat probleem aanpakken door de herkomst en
bijdrage van muziek tijdens het AI-generatieproces vast te leggen. Artiesten en
labels die toestemming geven om hun muziek voor de training van een AI-model te
gebruiken, moeten kunnen zien hoe hun werk heeft bijgedragen aan gegenereerde
nummers en daarvoor een vergoeding ontvangen. Reinier vertelt hierover: “Boven
alles ben ik muzikant en ik vind dat artiesten altijd betaald moeten worden
voor hun werk en daar gaat het momenteel mis met generatieve AI. Hierin wordt
gebruikgemaakt van muziek van artiesten, maar daar krijgen ze nu weinig of
niets voor terug.”
Het platform draait om een systeem dat GasLab de Digital
Notary noemt. Dat is het technische onderdeel dat moet vastleggen welke muziek
en rechthebbenden hebben bijgedragen aan een door AI gegenereerde track.
Artiesten en platenlabels kunnen hun muziek beschikbaar
stellen voor het trainen van het AI-model van GasLab. Het uitgangspunt is dat
het systeem alleen muziek gebruikt van makers die daarvoor toestemming hebben
gegeven. Een gebruiker maakt dan met het platform een nieuwe track. De
technologie analyseert vervolgens welke muziek uit de deelnemende catalogus aan
het gegenereerde resultaat heeft bijgedragen. De Digital Notary legt vervolgens
gegevens vast over het gebruikte model, de dataset, de generatie en de
betrokken muziek en rechthebbenden. Iedere track krijgt volgens de
platformbeschrijving een permanente identificatiecode en een gekoppeld
watermerk. De registratie vormt de basis om inkomsten te delen met de artiesten
en andere rechthebbenden die aan de gegenereerde muziek hebben bijgedragen.
Het idee daarachter is dat artiesten niet alleen erkenning
krijgen voor hun bijdrage, maar ook kunnen meeprofiteren wanneer AI-muziek
commercieel succesvol wordt. Volgens de beschrijving van GasLab kan de
registratie betrekking hebben op zowel de rechten op de geluidsopname als de
rechten op de compositie.
De lancering van dit project valt samen met ADE. Er zijn twee
activiteiten die hierop aansluiten. Donderdag 22 oktober 2026 neemt Zonneveld deel
aan een panel over de toekomst van auteursrecht in het AI-tijdperk, onder de
titel Ask Me Anything about The Future of Copyright in AI. Zondag 25 oktober
2026 sluit hij ADE af met een acht uur durende liveset bij Loveland.