Komende woensdag is er voor het eerst in jaren weer een grote zonsverduistering te zien. Wie het spektakel wil bewonderen maar nog geen eclipsbril in huis heeft, heeft echter een probleem: ze zijn vrijwel overal uitverkocht. Zonder bescherming naar de zon turen is géén optie, maar gelukkig zijn er veilige manieren om het natuurverschijnsel toch mee te krijgen. Het scoren van een gecertificeerd exemplaar is op het laatste moment een behoorlijke uitdaging. Webwinkels zoals de ANWB en de meeste opticiens zijn volledig door hun voorraad heen. Mocht er ergens nog een bril opduiken, controleer dan altijd of deze een CE-label en het juiste ISO-nummer (
12312-2) bevat. Online winkelgigant Bol haalde eerder al verschillende brillen offline omdat de veiligheid simpelweg niet kon worden gegarandeerd.
Een gewone zonnebril is absoluut niet genoeg
Wie geen bril heeft, moet woensdag in elk geval niet met het blote oog naar boven kijken. Ook een hele donkere gletsjer- of merkzonnebril biedt onvoldoende bescherming. Een sterke categorie 3-zonnebril laat tot 18 procent van het licht door, terwijl een echte eclipsbril slechts één duizendste doorlaat. Onbeschermd kijken kan desastreuze gevolgen hebben doordat het zonlicht letterlijk in het netvlies brandt. De straling is zó krachtig dat het in het centrum van je oog te warm wordt. Een paar seconden turen kan al blijvende schade opleveren, zoals een permanente wazige vlek in het zicht of een verminderde scherpte. Na de bekende eclips van 1999 bleek zeven maanden later dat één op de vijf mensen met klachten blijvend oogletsel had opgelopen.
Veilig kijken met een doos of kartonnetje
Geen bril bemachtigd? Dan hoef je de verduistering gelukkig niet helemaal te missen. De makkelijkste en veiligste oplossing is om indirect te kijken via een projectie. Prik een klein gaatje in een stevig vel papier of karton en ga met je rug naar de zon staan. Houd het vel omhoog en laat het zonlicht door het gaatje op een witte achtergrond vallen, zoals een tweede vel papier op de grond. Zo maak je een eenvoudige camera obscura en zie je op het papier precies hoe de maan een 'hap' uit de zon neemt. Zorg er wel voor dat je uitsluitend naar de projectie op het papier kijkt en nooit dóór het gaatje direct richting de zon.
Comfortabel vanaf de bank
Wie liever helemaal geen enkel risico neemt met zijn ogen, kan de zonsverduistering natuurlijk ook gewoon vanuit de huiskamer volgen. Diverse tv-zenders en livestreams op platforms zoals YouTube brengen de eclips haarscherp en live in beeld. Televisiecamera's gebruiken professionele, speciale filters om de lenzen te beschermen, waardoor je op het scherm volop kunt genieten van het spektakel.
En alsof dat nog niet genoeg is, volgt er enkele uren later het volgende hemelspektakel: tientallen vallende sterren. Het beste moment om naar de vallende sterren te kijken is rond 03.45 uur. Bij een heldere hemel en vanaf een donkere plek kunnen dan naar verwachting ongeveer 65 meteoren per uur zichtbaar zijn. Wellicht toch de moeite waard om even wakker te blijven dus!