Banksy is weer eens op z’n Banksy’s bezig geweest in
Londen. Midden in de stad, op Waterloo Place in St James’s, staat ineens een
groot standbeeld waar je niet zomaar voorbijloopt zonder even twee keer te
kijken. Het kunstwerk toont een man in pak die vooruit marcheert, terwijl een
vlag zijn gezicht volledig afdekt. De BBC heeft inmiddels bevestigd dat Banksy
achter het werk zit, en ook Banksy zelf heeft via Instagram laten weten dat het
inderdaad om zijn kunstwerk gaat. Daarmee is het dus geen stadsgrap, geen stunt van een
verdwaalde beeldhouwer en ook geen YouTuber met een leuke video. De
locatie maakt het kunstwerk alleen maar interessanter. Waterloo Place is geen willekeurig
plein, maar een plek die juist in het teken staat van imperialisme en militaire
spierballentaal uit de negentiende eeuw. Het beeld staat daar dus niet
toevallig te shinen, Banksy kiest vaker plekken waar de context net zo hard
spreekt als het kunstwerk zelf.
Dat je een man in een net pak krijgt voorgeschoteld die door
zijn eigen vlag niks meer ziet, voelt dan ook niet bepaald als een ode aan
heldhaftigheid. Meer als een sneer naar blind patriottisme, machtsvertoon en
mensen die zó hard in hun eigen verhaal geloven dat ze niet meer zien waar ze
heen lopen.
Publiekstrekker
Sinds het beeld verscheen, loopt het langzaam voller met
nieuwsgierige mensen. Logisch ook, want Banksy weet als geen ander hoe je iets
neerzet dat tegelijk kunstwerk, statement en publiek gespreksonderwerp is. Er
kwamen al snel mensen foto’s maken, een beetje wijzen, een beetje fronsen en
vooral proberen te bedenken wat het nou precies betekent. Een student noemde
het in de BBC-verslaggeving een reactie op de opkomst van nationalisme, terwijl
een ander simpelweg zei dat het “brilliant” was. Een docent vond het vooral
intrigerend hoe het beeld daar ineens terecht is gekomen.
Niet de eerste Banksy in Londen
Dat Banksy Londen op de kaart zet, is niet bepaald nieuw. De
stad heeft al vaker werk van hem gezien, meestal op een manier waarop niemand
het eerst verwacht en iedereen er daarna ineens een mening over heeft. Vorig
jaar verscheen er nog een muurschildering in Bayswater, en eerder kwam er werk
bij de Royal Courts of Justice en een dierenroute door de stad voorbij. Eerder
in Londen neergezet werk is soms snel weer verdwenen, soms zelfs letterlijk
gestolen. Je kunt van veel kunstenaars zeggen dat ze aandacht willen. Banksy
maakt er telkens gewoon een klein maatschappelijk evenement van.