Waarom je véél vaker mosselen zou moeten eten

Tijdens een tweedaagse trip door Zeeland kregen we een kijkje achter de schermen van de wereld die normaal verborgen blijft. Van mosselkotter tot wijnmakerij, van kweker tot bord. Wij kijken na deze dagen in elk geval nooit meer hetzelfde naar het Zeeuwse schatkistje, waartoe de mossel liefkozend is omgedoopt.

In een tijd waarin iedereen op zoek lijkt naar de volgende superfood, ligt het antwoord misschien gewoon voor onze eigen kust. Mosselen zitten namelijk bomvol eiwitten, bevatten veel omega 3-vetzuren en zijn rijk aan mineralen zoals ijzer, selenium, jodium en vitamine B12. Dat terwijl ze relatief weinig calorieën bevatten. Niet voor niets worden ze steeds vaker genoemd als één van de meest complete eiwitbronnen uit zee.

Bovendien zijn ze super easy te maken. Mosselen zijn namelijk al in een tijdsbestek van vier minuten koken te bereiden. Top als je thuis bezoek krijgt, maar je weinig tijd hebt. Ook rauw zijn ze smakelijk. Volgens kenners kunnen ze qua smaakbeleving prima concurreren met een goede oester. Glaasje bubbels erbij en het genieten komt als vanzelf.

Waar veel voedselproductie een flinke impact heeft op het milieu, behoren mosselen tot de dierlijke producten met een relatief lage ecologische voetafdruk. Ze groeien volledig op natuurlijke wijze, zonder kunstmatige voeding of antibiotica. Doordat ze hun voedsel uit het water halen en geen externe voeding nodig hebben, behoort hun ecologische voetafdruk tot de laagste binnen de dierlijke eiwitproductie.

Tijdens de rondvaart over de Oosterschelde viel nóg een opvallend feit. Maar liefst tachtig procent van alle Zeeuwse mosselen verdwijnt over de grens. Vooral België is grootverbruiker, gevolgd door Frankrijk en in mindere mate Duitsland. Terwijl wij hier discussiëren over pokébowls, açai en proteïneshakes, genieten onze zuiderburen al jarenlang volop van een product dat praktisch voor onze voordeur wordt gekweekt. Misschien wordt het tijd dat we daar zelf ook weer wat trotser op worden.

Tijdens de rondleiding leren we dat Zeeuwse mosselen op twee manieren worden gekweekt: op de bodem of in hangcultuur. Het verschil zit vooral in de teelt. Hangcultuurmosselen groeien aan lijnen die vrij in het water hangen en zijn daardoor vaak eerder in het seizoen beschikbaar, terwijl bodemmosselen op de zeebodem groeien en het grootste deel van de Zeeuwse productie vormen. Welke lekkerder is? In smaak of voedingswaarde is geen aantoonbaar verschil.

Je hoeft overigens geen grote mosselexpert te zijn om het verschil te herkennen in de supermarkt. Op de verpakking staat vermeld of het om hangcultuur - of bodemcultuurmosselen gaat.

Iedereen kent wel de bekende mosselwijsheden. "Je mag alleen mosselen eten als er een R in de maand zit."

Klopt allang niet meer. Dankzij moderne koeltechnieken, logistiek en de manier waarop de sector tegenwoordig werkt, kun je bijna het hele jaar door genieten van verse Zeeuwse mosselen.

Veel mensen denken dat de kleur van het mosselvlees iets zegt over de smaak, kwaliteit of voedingswaarde. Maar dat is een fabel. Of een mossel wit, geel of oranje van kleur is, zegt daar niets over; het kleurverschil is simpelweg genetisch bepaald.

Wat misschien nog wel het meeste indruk maakt, zijn de mensen achter het product. Mosselkwekers noemen zichzelf niet voor niets boeren op zee. Families die soms al zes generaties lang hetzelfde vak uitoefenen. Vader op zoon of van oom tot neef. Elke dag afhankelijk van wind, water, getij en natuur.

Hun liefde voor het vak zie je overal terug. Van de manier waarop ze over hun product praten tot de humor waarmee ze bezoekers ontvangen. "Hossel je mossel", "Muscles by mussels" en "It's a man's world? Nee, it's a mossels world." Het zijn misschien flauwe woordgrappen (woordgrappen altijd +1), maar ze zeggen vooral iets over de trots waarmee hier wordt gewerkt.

Midden in Yerseke vind je Wijnlandgoed Zilte Trots. Nederlandse wijn associëren veel mensen nog steeds met Limburg, maar juist de zilte Zeeuwse bodem blijkt verrassend geschikt voor wijnbouw.

De filosofie is even simpel als slim: als Yerseke de mosselhoofdstad van Europa is, waarom zou daar dan geen lokale wijn bij horen?

Het resultaat is een reeks frisse Zeeuwse wijnen die opvallend goed combineren met schaal- en schelpdieren. Een pairing die je eigenlijk alleen begrijpt als je hem zelf hebt geproefd.

Wie Zeeland alleen kent van Domburg of Renesse mist misschien wel het mooiste deel van de provincie.

Yerseke ademt gastronomie. Je kunt er rechtstreeks mosselen kopen bij de verkoop aan de haven, chocolaterie Maison Tycho bezoeken, overnachten in Hotel Katoen of met een elektrische riksjascooter de omgeving verkennen. Alles draait hier om rust, goed eten en vakmanschap.

Dat is uiteindelijk de grootste les van deze trip: we zoeken massaal naar exotische ingrediënten van de andere kant van de wereld, terwijl één van de mooiste, gezondste en meest duurzame producten gewoon uit onze eigen Zeeuwse wateren komt.

Dus de volgende keer dat je langs de visboer loopt, sla die zalm of tonijn eens over en ga voor een pannetje Zeeuwse mosselen. Grote kans dat je jezelf afvraagt waarom je dat niet veel vaker doet.