Hoe Spades van een illegale rave onder een viaduct uitgroeide tot een festival van en voor liefhebbers

Voor oprichter Sanne Veltman (24) begon het allemaal jaren geleden toen ze voor het eerst kennismaakte met elektronische muziek op Strafwerk. "Ik was toen nog net zestien en meteen verliefd op die wereld." Toen ze later naar Amsterdam verhuisde, wist ze eigenlijk al dat ze onderdeel wilde worden van die scene. Via banen bij Lofi en later Awakenings kwam ze steeds dichter bij de kern van de elektronische muziekwereld terecht. Toch voelde dat volgens haar nooit als werk. "Als stagemanager sta je midden in alles wat er gebeurt. Je maakt de hele productie mee, kunt zelf dansen en geniet van de muziek. Het voelde altijd als het beste van twee werelden."

Ook voor mede-organisator Koos Huttinga (29) speelde muziek een grote rol, al begon zijn verhaal honderden kilometers verderop. In Groningen vond hij tijdens raves niet alleen een nieuwe muzikale wereld, maar ook zichzelf. "Wat mij aantrok was de muziek, de energie en het gevoel van verbondenheid. Urenlang vooraan staan, de muziek voelen en samen met anderen volledig opgaan in het moment." Die periode veranderde meer dan alleen zijn muzieksmaak. "Ik ging me anders kleden, nam een ander kapsel, liet mijn oren piercen en werd steeds zelfverzekerder. Het voelde alsof ik mezelf steeds meer begon te vinden."

Het ontstaan van Spades heeft alles te maken met de sluiting van De School. Voor Sanne was de iconische Amsterdamse club veel meer dan een plek om te dansen. "Daar heb ik leren dansen, elektronische muziek leren waarderen en geleerd wat clubcultuur voor mensen kan betekenen." Toen de club haar deuren sloot, bleef er volgens haar een leegte achter die nergens anders werd opgevuld.

Niet veel later kreeg ze via een vriend de kans om een laatste evenement te organiseren in een oude plantenwinkel die op het punt stond te verdwijnen. Zonder ervaring als organisator besloot ze het gewoon te doen. "Ik had geen geld, geen ervaring als organisator en geen idee waar ik moest beginnen. Ik dacht: fuck it."

Dat eerste illegale feest bleek een schot in de roos. Er kwamen veel meer mensen opdagen dan verwacht en de reacties achteraf maakten diepe indruk. "Meerdere mensen vertelden dat het voor het eerst sinds de sluiting van De School weer voelde alsof ze terug waren in die sfeer." Voor Sanne was dat misschien wel het grootste compliment dat ze kon krijgen.

Hoewel de eerste feesten succesvol waren, kwam het echte omslagpunt pas later. Onder een viaduct bij Sloterdijk organiseerde Spades een illegale rave die achteraf bijna legendarisch werd binnen de scene. De beelden gingen viraal en werden meer dan een half miljoen keer bekeken.

Voor Koos was dat het moment waarop alles veranderde. "Voor die tijd voelde Spades soms nog een beetje als experimenteren en aankloten met vrienden. Na die rave werd het ineens echt." De telefoon begon te rinkelen, clubs meldden zich voor samenwerkingen en steeds meer mensen ontdekten de organisatie.

Sanne beleefde die dag vooral in het moment zelf. Terwijl honderden mensen stonden te dansen in de zon, besloot ze haar telefoon uit te zetten. "Ik wilde alles gewoon in me opnemen omdat ik hoopte dat ik het nooit meer zou vergeten." Achteraf bleek het de dag waarop Spades definitief doorbrak.

Wie met Sanne en Koos praat, merkt al snel dat ze opvallend weinig praten over bezoekersaantallen, marketing of headliners. Vrijwel elk antwoord komt uiteindelijk weer terug bij dezelfde mensen: hun community.

Volgens Sanne is dat geen marketingterm maar letterlijk de basis van alles wat ze doen. "Spades is gebouwd op onze vrienden en de mensen om ons heen. Wij hebben simpelweg het geluk dat we heel veel leuke, creatieve en energieke mensen kennen."

Die gedachte zie je ook terug tijdens hun evenementen. Waar veel organisaties de aandacht volledig richten op de dj, ziet Spades het publiek juist als een essentieel onderdeel van de ervaring. "Wij zien de crowd als het decor", vertelt Sanne. "We proberen een omgeving te creëren waarin iedereen onderdeel wordt van hetzelfde geheel."

Dat gevoel is volgens haar zelfs belangrijker dan de muziek zelf. "Voor mij draait een goede party voor tachtig procent om de crowd en voor twintig procent om de muziek." Koos begrijpt precies wat ze bedoelt. "Als ik om me heen kijk en iedereen zie lachen, dansen en contact zie maken met elkaar, dan krijg ik daar echt kippenvel van."

Opvallend genoeg vinden beide organisatoren dat dit eigenlijk helemaal niet het ideale moment was om een festival te organiseren. De stap van clubnachten voor een paar honderd bezoekers naar een evenement voor duizenden mensen is enorm.

Toch besloten ze het te doen toen de kans zich voordeed. Niet omdat het logisch was, maar juist omdat ze bang waren voor spijt. Sanne zegt daar heel eerlijk over: "Wij doen het liever wel met het risico dat het allemaal misgaat en dat we failliet gaan, dan dat we straks negentig zijn en op ons sterfbed liggen en denken: godver, waarom hebben we die kans niet aangegrepen?"

Ook Koos hoefde uiteindelijk niet lang na te denken. Jarenlang hadden ze juist tegen elkaar gezegd dat ze nog geen festival wilden organiseren. Toen de mogelijkheid zich daadwerkelijk aandiende, veranderde dat direct. "We keken elkaar aan en dachten eigenlijk hetzelfde: als we dit niet doen, zijn we gek."

Wat misschien het meest opvalt aan Spades is dat het uiteindelijk nauwelijks over feesten lijkt te gaan. Natuurlijk draait er housemuziek, wordt er gedanst en staan er dj's achter de draaitafels. Maar voor Sanne en Koos gaat het vooral over verbinding.

Sanne hoopt dat mensen na een dag op Spades niet alleen naar huis gaan met goede herinneringen, maar ook met nieuwe vriendschappen. "Ik hoop dat mensen connecties maken met elkaar. Dat feesten weer kan gaan om verbinding en niet om bij wie je hoort of dat je backstage staat." Niet voor niets noemt ze Spades bewust "anti-backstage". "Ga gewoon met z'n allen vooraan staan."

Voor Koos is de droom eigenlijk verrassend simpel gebleven. Natuurlijk zou hij het mooi vinden als de organisatie verder groeit, maar belangrijker vindt hij dat het gevoel behouden blijft. "Wat Spades nu is, voelt voor mij al als een droom die werkelijkheid is geworden." Zijn grootste wens voor de komende jaren? "Dat die droom nog heel lang blijft bestaan."

Spadesfest vindt zondag 14 juni plaats op de NDSM in Amsterdam. Met onder andere Tafkamp, De Schuurman, Emvae, Moxes en Doppelgang belooft dit een heerlijke dag te worden. Tickets zijn verkrijgbaar via spades.events. Bij zijn is meemaken.