De CEO-paradox: waarom succesvolle ondernemers zich fraudeurs voelen

Een CEO met een vermogen van ruim €50 miljoen stelde me een vraag die me bijbleef. “Wouter, waarom voel ik me soms een fraudeur in mijn eigen leven?” Niet omdat hij zijn bedrijf niet kon leiden. Integendeel. Zijn onderneming groeide elk jaar. Maar achter dat succes zat iets waar veel succesvolle mensen vroeg of laat tegenaan lopen: de kloof tussen wie je doet alsof je bent en wie je eigenlijk bent. Het is een vraag die ik vaker hoor in mijn werk met ondernemers, CEO’s en andere high performers. Niet omdat ze falen, maar juist omdat ze extreem succesvol zijn.

Elke skill die je ontwikkelt – onderhandelen, leiderschap, strategisch denken – voegt een nieuwe laag toe aan je identiteit. CEO. Leider. Expert. Visionair. Op een gegeven moment past dat masker zo goed dat je vergeet dat het ooit een rol was. Succes versterkt dat proces alleen maar. Hoe beter je wordt in je rol, hoe meer mensen verwachten dat je die rol blijft spelen. En langzaam ontstaat er iets gevaarlijks: je gaat geloven dat je rol is wie je bent.

Bij vrijwel elke succesvolle ondernemer zie ik hetzelfde patroon. Er ontstaan twee identiteiten:

De functionele identiteit: CEO, ondernemer, leider, partner, vader. Alle rollen die je vervult in de buitenwereld.
De essentiële identiteit: Wie je bent wanneer alle rollen wegvallen. Het probleem is niet dat die rollen bestaan. Het probleem is dat veel mensen hun hele leven vanuit die rollen leven. Wanneer iemand dan eindelijk stilstaat en zich afvraagt wie hij eigenlijk is zonder al die labels… blijft het vaak stil.

Doe eens iets simpels. Sluit even je ogen en stel jezelf de vraag: Wie ben ik als ik niets hoef te presteren? Als het langer dan drie seconden duurt voordat je een antwoord voelt, leef je waarschijnlijk vooral vanuit je rol. In mijn werk met ondernemers zie ik dat bijna iedereen hier in eerste instantie op vastloopt. Niet omdat ze zwak zijn. Maar omdat niemand ze ooit heeft geleerd om voorbij hun rol te kijken.

Een ondernemer kan failliet gaan en opnieuw beginnen.

Maar iemand die zijn eigen essentie kwijt is, raakt iets fundamentelers kwijt.

Je ziet het aan bepaalde signalen:

Dat laatste is misschien wel de grootste illusie.

Want geen enkel bedrijf – en geen enkel leven – draait werkelijk om één persoon.

Stop de komende dertig dagen elke dag één moment met wat je aan het doen bent. Stel jezelf dan deze vraag: Handel ik nu als mezelf, of als wat anderen van mij verwachten? En ga nog één stap verder: Wie is degene die deze gedachten en emoties waarneemt? Die vraag lijkt simpel. Maar voor veel mensen opent hij een deur die ze nog nooit hebben bekeken.

In mijn werk begeleid ik ondernemers, CEO’s en andere high performers die voelen dat er achter hun succes nog een laag ligt die ze nooit hebben onderzocht. Niet om beter te functioneren. Maar om te ontdekken wie ze zijn wanneer alle rollen wegvallen. Want wanneer dat helder wordt, verandert niet alleen hoe je leeft, maar ook hoe je leidt.