AVROTROS zegt nee, NPO zegt ja: Nederland tóch naar het Songfestival

Het nieuws is opvallend, want AVROTROS liet eind augustus nog weten helemaal niet mee te willen doen. De omroep vond dat het Songfestival door de geopolitieke spanningen en de deelname van Israël zijn neutrale karakter had verloren. AVROTROS gaf de verantwoordelijkheid voor een eventuele Nederlandse deelname vervolgens terug aan de NPO.

AVROTROS blijft dus bij zijn besluit om niet mee te doen. De NPO neemt de verantwoordelijkheid voor de Nederlandse deelname over en moet daarmee voor het eerst in jaren een nieuwe constructie optuigen.

Dat wordt nog een behoorlijke klus. De selectie van de Nederlandse inzending ligt namelijk niet simpelweg bij één omroep. De NPO wil hiervoor een apart project opzetten en een onafhankelijk team samenstellen. Ook andere publieke omroepen worden uitgenodigd om hun expertise in te brengen. Volgens de berichtgeving is er onder die omroepen echter nog weinig enthousiasme om hieraan mee te werken. De onafhankelijke commissie die de Nederlandse inzending moet gaan selecteren, moet bovendien nog worden samengesteld.

Wie straks precies bepaalt welke artiest namens Nederland naar Bulgarije afreist, is daarmee nog niet bekend. De NPO heeft de verantwoordelijkheid overgenomen, maar de praktische invulling moet nog grotendeels worden uitgewerkt.

De NPO moest oorspronkelijk uiterlijk 15 september laten weten of Nederland in 2027 zou deelnemen. Nederland kreeg daarvoor echter uitstel van de EBU. De organisator liet daarbij weten flexibel te willen zijn om een Nederlandse deelname mogelijk te maken.

Die flexibiliteit komt niet helemaal uit de lucht vallen. De EBU heeft het afgelopen jaar verschillende veranderingen doorgevoerd in een poging tegemoet te komen aan zorgen van deelnemende omroepen over de gang van zaken rond het Songfestival.

Zo keerden professionele jury's terug in de halve finales. Ook werd het maximale aantal stemmen dat een kijker per betaalmethode kan uitbrengen gehalveerd: van twintig naar tien. Daarnaast kwamen er strengere regels voor promotie en betaalde campagnes, met extra maatregelen tegen ongewenste externe beïnvloeding van het stemproces.

Toch waren die maatregelen voor AVROTROS niet genoeg om weer vertrouwen te krijgen in de neutraliteit van het evenement. De omroep stelde in augustus dat de aanpassingen van de EBU onvoldoende waren om het onafhankelijke en neutrale karakter van het Songfestival te herstellen.

Daarmee ontstaat een opvallende situatie. De bezwaren die AVROTROS eerder uitsprak, zijn er nog steeds, maar de NPO kiest er nu voor om Nederland wél te vertegenwoordigen.

De discussie rond de deelname is bovendien nog altijd actueel. De EBU benadrukt dat het naar aanleiding van de zorgen van deelnemende omroepen verschillende maatregelen heeft genomen. Daaronder vallen onder meer strengere bescherming tegen externe beïnvloeding, beperkingen op stemmen en de terugkeer van professionele jury's in de halve finales.

Voor de NPO is het nu vooral zaak om de Nederlandse deelname praktisch van de grond te krijgen. En dat betekent: een selectieprocedure bedenken, een onafhankelijk team samenstellen en uiteindelijk de artiest vinden die Nederland in Burgas mag vertegenwoordigen.

Het is overigens niet alleen Nederland dat de editie van 2027 met de nodige discussie tegemoetgaat. Ierland maakte vorige week bekend opnieuw niet mee te doen vanwege de deelname van Israël. Daarmee blijft de geopolitieke discussie rond het Songfestival ook volgend jaar nadrukkelijk aanwezig.

Dat is voorlopig dé grote vraag. Wordt het een gevestigde naam, een nieuwe artiest of misschien iemand die we totaal niet zien aankomen? En wordt de inzending intern gekozen of komt er uiteindelijk toch een nationale selectie?

Daarover is op dit moment nog geen definitief besluit naar buiten gebracht. Wel staat vast dat de Nederlandse inzending niet meer simpelweg onder de verantwoordelijkheid van AVROTROS valt.

Wie Nederland straks vertegenwoordigt, is dus nog de grote vraag. Eén ding staat al wel vast: het Songfestival van 2027 vindt plaats in de Bulgaarse kuststad Burgas. De 71ste editie wordt gehouden in Arena Burgas, met de halve finales op dinsdag 11 en donderdag 13 mei en de grote finale op zaterdag 15 mei.

Na een jaar zonder Nederlandse vlag op het Songfestivalpodium kunnen de oranje vlaggetjes dus weer uit de kast. Nu alleen nog afwachten wie ze in mei 2027 mag vertegenwoordigen.